Eskişehirliyiz.biz Ana Sayfa Eskişehir Apart Yurt Rehberi  
Üye Ol Üye Giriş
TOPRAĞIN ATEŞLE SANATA DÖNDÜĞÜ SORKUN - Eskişehirliyiz Biz Eskişehir Haber Eskisehir Haberleri Gundem Güncel Konular ve Tartışmalar
Eskişehir Haber
www.eskisehirliyiz.biz
Ana Sayfa
Güncel Polis Spor Politika Kültür-Sanat Ekonomi Otomobil Eğitim Sağlık Bilim Teknoloji Ekoloji Yaşam Magazin
  16 Ağustos 2018 Perşembe  
Sümeyye Boyacı Şampiyon OLDU
Toprak Alan Kalmayan HAMAMYOLU KURUYOR
Açıköğretim dijital kitaba geçiyor, öğretim gideri düşüyor
Berber ve Kuaförler 19 Ağustos Pazar Günü AÇIK
TOPRAĞIN ATEŞLE SANATA DÖNDÜĞÜ SORKUN
17.07.2018 

Küçüklüğümde Sıera marka radyomuzda zaman, zaman Neşet Ertaş türkülerini ve bozlaklarını dinlerdim... Bozkırın tezenesini, bozlağını ve sesini dinleyerek uzun yıllarım geçti yıllar yılları kovaladı büyüdük iş güç sahibi derken, çevremizde olan biteni gözlemeye, sorunlara çözüm bulmaya  dahası yazmaya çalışırken  değişik insanlarla tanışma fırsatı buldum İşte bunlardan biriside  toprak kokulu insanlar..

Anadolu türkülerini bilmeyen, onu gönlünde hissetmeyen bir insanın, toprağı ve bozkırı anlaması, toprak kokan ellere sahip insanları özümsemesi mümkün değildir. Anadolu’da insan ancak bozkırda anlaşılabilir. Bozkırda insanı görmeden toprağı da anlayamazsınız.. Şehirde özüne yabancılaşan insanlara nispetle, toprakla iç içe olan insan, hala bir şeyleri koruyabilmeyi başarmıştır. Bunda bozkırda yaşamasının, diğer tabirle topraktan kopmamasının büyük önemi vardır. Kentlileşme-Modernleşme ilişkisini araştıran, sosyolojik anlamda tespitlerde bulunan insanların, beton-toprak zıtlığını ve ikiliğini iyi değerlendirmeleri gerekiyor. Kentlilik sadece “bireysellikle” ilgili bir hadise değil muhakkak. “Bireyselleşen” insan, özüne ait neleri kaybediyor ya da neleri kaybederek “bireyselleşiyor”. Bugünün modern şehirlerine hakim olan, beton, asfalt, alabildiğine yoğun gece ışıklandırmaları, çiçeklerin, otların ve ağaçların adeta saksılara hapsedilircesine parklarla sınırlanması,  insanın zamana ve mekana hakimiyeti mi yoksa zamanın ve mekanın insanı kendi sınırları içinde hapsetmesi mi iyi analiz edilmelidir. Topraksız şehirlerde yaşayan insan, ne kadar insan olabilir ve kalabilir?

ANLAYABİLMEK İÇİN YAŞAMAK GEREK

Bozkırı ve Anadolu insanını bilemeyen elbette ki bu söylediklerimizi bilemez, hissedemez, anlayamaz..  Bir ağacın altında oturmanın insana verdiklerini müşahhaslaştıramayan, bir çiçek tarlasında gezerken gerçekte gönlünü göremeyen, bir dere kenarında yürürken kendi içindeki akarsularda yıkanamayan bir insanın bunları anlamasını da beklemiyoruz.
 
İnsanoğlunun yüzyıllardır devam eden toprak ile uğraşı en eski medeniyetleri bile gün yüzüne çıkarmaya yetiyor. Bunların başında topraktan yapılan çanak çömlekler yer alıyor. Çömlekler, bir medeniyetin günlük hayatından dini inanışına tüm yaşam tarzını gözler önüne seriyor.

Eskişehir’in 92 km uzaklıktaki Mihalıççık İlçesine bağlı Sorkun Mahallesi(köyü) , Nallıhan istikametine yol aldıktan sonra etrafı kaplamış sündiken ormanlarının  görkemli çam ağaçları arasından geçerek tam zirvede muhteşem Orman manzarasını görmek için Kartal Geçidinde vereceğiniz biraz molada Etrafı izlediğinizde büyülü bir manzara ile mis gibi kekik kokan orman, kuş sesleri ile size hoş geldiniz  seslerini duyar gibi olacaksınız.

Zirveden inip biraz yol aldıktan sonra yamaca süzülmüş kuş misali 100”e yakın haneli bir köy, şimdilerde mahalle oldu,  Neolitik Dönemlerden beridir süregelen “Çömlekçilik Sanatı” ile büyük bir el emeği göz nuru dökerek yapılan  çömlekleri,tavaları ve aklınıza gelebilecek onlarca çeşit sağlıklı toprak ürünlerinin sergilendiği  evler arasında geçerek, kahvehane önünde  aracınızı park ederek  kahvehanedeki  mahalle sakinlerine merhaba diyerek toprağın sanata dönüştüğü Sorkun”a gelmenin mutluluğu ve sevincini yaşamaya başlayacaksınız.

Sıcakkanlı, çalışkan ,misafirperver insanların yaşadığı Mahallede ilk durağımız Mahalle Kahvehanesi kahvede oturan mahalle sakinleriyle selamlaşırken,tavşan kanı  çaylar ve hoş sohbetten sonra Mahalleyi gezmeye başladık.. Mahallede her ev bir atölye, sıra sıra yapılmış çömlekler, ekmek ve et saçları evleri süsülüyor. Her evde bir yada birkaç kişi çömlek yapıyor, Kınalı elli bacılarımız tezgah başında toprağı sanata çeviriyor. Hazırlanan çömlekler, saclar, göveçler  kurutulmaya bırakılıyor, Kuruyanlar harman yerinde rüzgar ve odun ateşiyle piştikten sonra evlere misafir olmak için yola çıkıyor.  Mahalledeki evlerden sonra ara sokaklardan geçerek çömleklerin pişirildiği harman yerinde Sorkunluların  sıra sıra dizip çam odununda ateşin karşısında çömlekleri pişiren kadın ve erkeklerin yanında soluklanıyoruz. Sorkunlular  yaptıkları işin gururunu yaşamanın mutluğu içinde sıcak ateşin karşısında çengelli uzun sopalarla çam ateşinin kozlarını çömleklere yayarak onların pişmesini sağlıyorlar
 
 Sorkunlular büyük bir el emeği göz nuru dökerek yaptıkları çömlekleri, ekmek, et ve balık saclarını yurdumuzun  her bir yöresine ve yurtdışına ulaştığını belirterek 3 adet(1 takım) çömlekten oluşan setin 50 liradan yerinde satıldığını söyleyen Sorkunlular ; Yaz aylarında büyük rağbet gören yılların geleneği  çömlek ve sacın yapılmasına son yıllarda makinalar ile çömlek yapımının başladığını her ne kadar elde yapılan çömleği tutmasa da seri üretim halinde çömleklerin yapıldığını ve tüketiciye sunulduğunu söylediler. Sorkunlular çömlek yapımına gençlerin ilgi göstermemesi nedeniyle kendilerinin atalarında öğrendikleri bu sanatın gelişmesi ve kaybolmaması için Sorkun Mahallesinde  bir çömlek eğitim merkezi kurulmasını başta Mihalıççık Belediyesi, ve diğer yetkililerinden istediklerini söylediler

ÇÖMLEK VE EKMEK SAÇLARI NASIL YAPILIR?

Çömleğin hammaddesi olan toprağın iki türünden biri, yerin yaklaşık beş metre derinliğinden çıkarılan, kırmızı renkli, ıslak, kızıl toprak; diğeri ise sarı-yeşile çalan yağlı, yumuşak toprak. Köy yakınlarındaki çeşitli mevkilerden, yılda bir kez, büyük bir zahmetle çıkarılan kızıl toprak, evlerin hemen yanına serilip kurumaya bırakılıyor. Sarı-yeşil toprak ise köy çevresindeki yüzeyden alınıyor ve elenip çuvallara dolduruluyor. Sonrasında sıcak su ile eritilip bulamaç haline getirilen kızıl toprak, diğer toprakla karıştırılıp çamur elde ediliyor. 3-5 gün dinlenen çamur, kadınların kınalı  ellerinde çeşitli aşamalardan geçerek büyük bir emekle şekillenerek sanatta dönüşmektedir.

Önce çamurdan 5-6 cm kalınlığında, çapı 50 cm'yi bulan halkalar hazırlanıp bir gün dinlendiriliyor. Aynı şekilde tabanı oluşturacak dipler hazırlanıp onlar da bir gün bekletiliyor ve sonrasında halkalarla birleştiriliyor. Daha sonra 'kılıç' denilen bir alet yardımıyla halkalar inceltilerek yükseltiliyor. Ama asıl iş, asıl maharet elbette ki el ve parmaklarda. Her işlemin ardından bir gün bekletilen çömleğin sonraki aşamalarında ağzı şekilleniyor ve son biçimi tamamlanan çömlekler kurumaya bırakılıyor. Ardından kuruyan çömlekler suyla yumuşatılıp kazınıyor. Kazıma işlemi bir anlamda rötuş olsa da asıl amaç, gövde kalınlığını eşitlemek, kalın yerleri inceltmek. Çömleğin zahmatli işi bunlarla da bitmiyor. Bu kez yakılan bir ateş etrafında ısıtılan çömlekler sırlanıyor. Kızıl topraktan eritilerek elde edilen sır, elleri yakan çömleklere ıslak bez yardımıyla sürülüyor. Sorkun'da çömlek kadınların ellerinde can buluyor. Onlar, işin en başından sonuna dek çömlek yapımında baş rolü oynuyorlar. Nitekim, işin en zor ve zahmetli aşaması olan 'ütme', yani pişirme işleminde de yine onlar var...

ÇÖMLEKLER ATEŞTE RÜZGARIN ETKİSİYLE PİŞİRİLMEKTE!.....
           
Sorkun harman yerinde yere ters dizilen, ağzı toprağa bakan çömlekler, üzerlerine örtülen çamların ardıçların ateşiyle pişiyor. Ütme işlemi rüzgarın tek yönden estiği zamanlarda yapılıyor. Aksi halde kesinlikle ütme işlemi yapılmıyor. Rüzgarın yardımıyla ateş geriye uzanıyor. Öndeki çömlek veya benzeri kaplar piştikçe 'çeykel' denilen uzun saplı, ucu kancalı aletle ateş, diğer çömleklere itiliyor. Arka tarafta, arkaya doğru hummalı bir koşuşturma ile bir yandan odunlar atılıyor, bir yandan yeni çömlekler diziliyor. Hem de sıcağa ve üzerlerine gelen dumana karşın. Dumanlar ise mahalleyi geçip uzaklara, uzaklardaki ormana karışıyor. Ormandan kuş sesleri yükseliyor; telaşlı, acı, içli. Kimbilir; bu sesler belki de ardıç kuşlarının çığlığıdır.
 
ÇÖMLEĞİN FAYDALARI NELERDİR?
Topraktan yapılmış güveçler içinde pişirilen yiyecekler, besleyici özelliklerini ve özsularını kaybetmiyorlar.
Topraktan yapılan çömlekler ve diğer çömlek ürünleri kırılmadıktan sonra onlarca yıl paslanmadan, çürümeden ve çevre şartları nedeniyle bozulmadan aynı şekilde kalabiliyorlar. Bunun dışında, saklama ve depolama amaçlı kullanılan dev toprak kaplar içerisine koyulan şarap, zeytinyağı gibi asidik ya da bazik bileşiklerin yapısı uzun yıllar bozulmadan kalabiliyor ve sahip oldukları doğal yapı nedeniyle bu kaplar, onların lezzetlerini de yaptığınız bir güveç et yemeğinde veyahut bi çömlek yoğurttaki gibi olumlu yönde değiştiriyorlar.
Toprak kapların en önemli özelliği de porlu yapılarından dolayı nefes alıp verebilmeleridir.
Gözenekler sayesinde bu tür kaplar suyun geçmesine engel olurken, havanın geçmesine izin veriyorlar bu da çömlekçiliğin önemini bir kez daha vurguluyor.

SANAYİ ÜRÜNLERİNİN ZARARLARI NELERDİR?
Günümüzde toprak kaplar örnek alınarak nano teknolojiyle nefes alıp verebilen kumaşlar ve malzemeler üretilmektedir.
Birçok sentetik madde ile üretilen çelik ya da plastik kaplar, başta sağlık olmak üzere bizleri tehdit ediyor.
Toprakdan yapılmış tamamen doğal sağlıklı çömlekler,tavalar ve diğer bütün ürünler binlerce yıldır kullanılıyor ve kullanılmaya da devam edilecekler.
 
Yazı ve Fotoğraflar: Salih Güven

Gönderen: haber
375 defa okundu 





Paylaş

Bu habere yorumlar


Kültür-Sanat Haberleri
En Çok Okunanları
SİVRİHİSAR HAVA YARIŞLARI 2018 RACE IN THE AIR!
“Eskişehir Uluslararası Film Festivali”
BALONLARIN EFENDİSİ ÖZDİLEK AVM’YE GELİYOR
ÖZDİLEK AVM’YE ALİŞ İLE ZELİŞ GELİYOR
BALON SHOW ÖZDİLEK AVM’DE
SABUN TASARIMI KURSU SÜRÜYOR
Tepebaşı Belediyesinden Çocuklara Yoga
Yenikentliler sokak sinemasıyla keyifli bir akşam geçirdi
Masal Şatosunda Yaz Etkinlikleri
Toprak ve ateşin dansı Odunpazarı’nda başlayacak
Büyükşehirden İlçelere Mobil Sinema: Açık Hava Sinema Geceleri
Kanatlı Alışveriş Merkezinde Sinema Heyecanı
15 Temmuz Gecesini Anlatan Fotoğraf Sergileniyor
HALK OYUNLARI EKİBİ AVANOS’TA
Eskişehir Sanat Derneği 10.Yunus Emre Şiir Yarışmasını düzenledi
 


Kültür-Sanat Haberleri
 
 
Büyükşehirden İlçelere Sinema
Büyükşehirden İlçelere Sinema
TÜRKİYE’DEKİ EVLERDE ORTALAMA 179 KİTAP BULUNUYOR
MİMİ ve MOMO İLE EĞLENCEYE HAZIR MISINIZ?
RADYO KONTROLLÜ YAT YARIŞLARI TAMAMLANDI
Karikatürcüler “Seyahat Anıları”nı çizecek
Festival gibi etkinlik
SAZOVA’DA DERYA ULUĞ KONSERİ
Kurt: Odunpazarı, kültür ve sanatta iddialı bir noktaya geldi
SOLOTÜRK’ÜN MUHTEŞEM GÖSTERİSİ SHG AIRSHOW 2018’DE!
Geleceğin Meslekleri, Sıra Dışı Meslekler ’de Çocuklarla Buluşuyor

ECE Türkiye tarafından yönetilen, bulunduğu şehrin ve bölgenin sosyal ve kült...

Odunpazarı’nda festival coşkusu

Odunpazarı Belediyesi tarafından ‘Şehrin Ateşi’ sloganı ile Tarihi Odunpazarı Meydanı...

ÖZDİLEK AVM’DE KUKLA TİYATROSU

Özdilek Eskişehir AVM, hafta sonuna özel düzenlediği Kukla Tiyatrosu ile hem &cced...

Tepebaşı Akademi’den Yaz Şenliği

Tepebaşı Akademi’nin çalışma alanlarından çocuk ve gençlerle ilgili ol...

Toprak Odunpazarında Pişmeye Devam Ediyor

Odunpazarı Belediyesi tarafından ‘Şehrin Ateşi’ sloganı ile düzenlenen Odunpazar...

 


Önceki Başlıklar
AutoShow26 Otomobil Sporları Derneğinde genel kurul heyecanı yaşandı

Eskişehir ve İç Anadolu bölgesinin en sosyal derneklerinden biri olan AutoShow26 Otom...

GENÇLİK MERKEZLERİ GENÇLERİN KULLANIMINA AÇIK

Tepebaşı Belediyesi 19 Mayıs ve 29 Ekim Gençlik Merkezleri, verilen ücretsiz kursları...

ESKİŞEHİRLİ OZANLAR ’Eskişehir Türküleri’ etkinliğinde buluştular

Eskişehirli Ozanlar; Eskişehir Sultanlar Zeybek Ekibi Kültür Derneği’nde buluşara...

Melisa Seda “Mahsusa” da oynayacak

ÇEKİMLERİ KASIM’DA BAŞLAYACAK
Sinema ve TV dizilerinin de oyunculuk yapan Eskiş...

GÜMÜŞHANELİLERDEN ETO BAŞKANINA ZİYARET

Eskişehirdeki Gümüşhaneliler Derneği Yönetim Kurulu Üyeleri Eskişehir Ticaret...

İNÖNÜ BELEDİYESİNDEN “İNÖNÜ’YÜ UÇURUYORUZ” ETKİNLİĞİ

İnönü Belediyesi ve Türk Hava Kurumu İnönü Eğitim Merkezi Müdü...

Park Buluşmaları KONSERLER Başlıyor

Büyükşehir Belediyesi’nin düzenlediği Park Buluşmaları, bu sene yaz konserle...

TAVUKLAR VE YUMURTALARI SERGİSİ AÇILDI

Tepebaşı Belediyesi’nin katkıları ile açılan Tavuklar ve Yumurtaları Sergisi,  ...

Seyitgazi Sanat Atölyesine büyük ilgi

Seyitgazi Belediyesi Sanat Atölyemiz, vatandaşlar tarafından büyük ilgi gör&u...

Seramik Çalıştayı 9 Ağustos’ta başlıyor

Odunpazarı Belediyesi, 4’üncü Uluslararası Seramik Pişirim Teknikleri Çalı...

’EMİRDAĞ TARİHİNİ’’ belgelerle anlatan kitaplar dünyaya yayılıyor

Eskişehir’de ve Emirdağ’da ikamet eden araştırmacı yazar Şükrü Türkmen...

BOLU MENGEN’DE MİTHAT KÖRLER ÇOŞKUSU

Pop müzik sanatçısı Mithat Körler bu yıl 33. düzenlenen Mengen turizm ve aş...

ÖZDİLEK AVM’DE KUKLA TİYATROSU

Her ay olduğu gibi Ağustos ayında da Eskişehirlileri eğlendirmeye amaçlayan Özdilek E...

Her Şey Temiz Hava İçin ‘’OMNIKIN’’

Odunpazarı  Kent Konseyi  Gençlik Meclisi  Temiz Hava ve Sağlık Yaşam i&cce...

TAVUKLAR VE YUMURTALARI SERGİSİ ESKİŞEHİR’DE

Türkiye’de ilk olma özelliği taşıyan Tavuklar ve Yumurtaları Sergisi, 4-12 Ağusto...

 
ÖZDİLEK AVM’DE KÖPÜK BALON ŞOV

Özdilek Eskişehir Alışveriş Merkezi, Ağustos ayı etkinliklerini misafirlerine sunmaya hazırl...

PARAŞÜT GÜNLERİ 2018 SKYDIVING FEST!

Sivrihisar Uluslararası Sportif Havacılık Merkezi, Necati Artan Tesislerinde,  04-05 Ağustos...

‘’KİM KONUŞTU AĞLATTI ‘’

Odunpazarı  Kent Konseyi  Tiyatro Çalışma Grubu ve  bu yıl içinde&nb...

ÖZDİLEK AVM’YE ALİŞ İLE ZELİŞ GELİYOR

Özdilek Eskişehir Alışveriş Merkezi, Temmuz ayını dopdolu geçirdi. Şişme Oyun Parkı, ...

SİVRİHİSAR HAVA YARIŞLARI 2018 RACE IN THE AIR!

Sivrihisar Uluslararası Sportif Havacılık Merkezi, Necati Artan Tesislerinde, 28-29 Temmuz 2018 t...

Toprak ve ateşin dansı Odunpazarı’nda başlayacak

Odunpazarı Belediyesi, Uluslararası Seramik Pişirim Teknikleri Çalıştayı’nın 4&rsquo...

Masal Şatosunda Yaz Etkinlikleri

Çocukların yaz tatillerini renklendirmeyi amaçlayan Büyükşehir Belediyesi...

Büyükşehirden İlçelere Mobil Sinema: Açık Hava Sinema Geceleri

Büyükşehir Belediyesi kırsalda gerçekleştirdiği yatırımların yanı sıra vatandaşl...

Kanatlı Alışveriş Merkezinde Sinema Heyecanı

Kanatlı Alışveriş Merkezi’nde Türkiye Eğitim Gönülleri vakfının üye &cc...

BALON SHOW ÖZDİLEK AVM’DE

Özdilek Eskişehir Alışveriş Merkezi, Balonların Efendisi ve Yeteneksizsiniz finalistlerinden...

SABUN TASARIMI KURSU SÜRÜYOR

Tepebaşı Belediyesi Gençlik Merkezleri tarafından düzenlenen sabun tasarımı eğitimler...

“Eskişehir Uluslararası Film Festivali”

20. yaşını görkemli bir programla kutlamaya hazırlanıyor


T.C. Kültür ve ...

Tepebaşı Belediyesinden Çocuklara Yoga

Tepebaşı Belediyesi 2018 Yaz Dönemi Çocuk Kursları kapsamında gerçekleştirilen...

BALONLARIN EFENDİSİ ÖZDİLEK AVM’YE GELİYOR

Özdilek Eskişehir Alışveriş Merkezi, yaz günlerinde çocuklara ve ailelerine eğle...

Yenikentliler sokak sinemasıyla keyifli bir akşam geçirdi

Odunpazarı Belediyesi tarafından hazırlanan ve yaz akşamlarının vazgeçilmezleri arasına gi...

 
 
En Çok Okunanlar
Eskişehir Apartlar Yurtlar
Eskişehir Apartlar Yurtlar
Eskişehir'i Sosyal Medyadan Takip Edin...

YAZARLAR
 
BATUHAN ÇİTEMEL
KURBAN BAYRAMINDA SAĞLIKLI BESLENMENİN PÜF NOKTALARI
 
GÜNDOĞDU YILDIRIM
BEŞ YILDIZLI TÜKETİM
 
Hüseyin DÜŞ
Vakit Değiştirme Vakti!..
 
Hüseyin GÜVEN
NUH’UN GEMİSİDİR TÜRKİYE...
 
Konuk Yazar
Kur balon, rakamlar gerçek!
 
Mehmet KIZILKAYA
Düşmanın En Zor Olanı “Nefis”
 
Mehti Saraç
SÜPERBAHİS(BAHİS SİTESİ)CİDDİ ŞEKİLDE DOLANDIRIYOR
 
 
 
Nevzat Laleli
BELEDİYECİLİKTE BİR EFSANE
 
Özgür TIKIZ
Ağustos Böceği ve Sigortası Atan Karınca MASALI
 
 
 

 

 

Eskişehir Kültür Sanat
online ziyaretçi: 1350
online üye: 0
 
Telif hakkı saklıdır © 2000-2018 Eskişehir Reklam
Eskişehirliyiz.biz Anasayfa | Giris Sayfan Yap | Sık kullanılanlara ekle| WebMaster Kodu | İletişim  
eskişehir

eskisehir@eskisehirreklam.com
 
eskişehir apartlar  eskişehir günlük kiralık