Eskişehirliyiz.biz Ana Sayfa Eskişehir Apart Yurt Rehberi  
Üye Ol Üye Giriş
Üç Asırlık Tillo Işık Hadisesi İzleyenleri Büyüledi - Eskişehirliyiz Biz Eskişehir Haber Eskisehir Haberleri Gundem Güncel Konular ve Tartışmalar
Eskişehir Haber
www.eskisehirliyiz.biz
Ana Sayfa
Güncel Polis Spor Politika Kültür-Sanat Ekonomi Otomobil Eğitim Sağlık Bilim Teknoloji Ekoloji Yaşam Magazin
  5 Aralık 2022 Pazartesi  
TechUP+ Teknoloji Odaklı Hızlandırıcı Program başvuruları başladı
ANNE ADAYLARI KIŞA DİKKAT!
ESOGÜ Dünya Sıralamalarında Yükselişini Sürdürüyor
Eskişehir’de Tarımsal Üretim Tozlaştırıcı Arılarla Dahada Artacak
Üç Asırlık Tillo Işık Hadisesi İzleyenleri Büyüledi
26.9.2022 

Siirt'in Tillo ilçesinde, İbrahim Hakkı Hazretleri'nin 288 yıl önce yaptığı ışık düzeneğiyle güneşin ilk ışınları yeniden İsmail Fakirullah Hazretleri'nin başucunu aydınlattı. 23 Eylül 2022 tarihinde Tillo’da düzenlenen etkinlik kapsamında vatandaşlar hadiseyi ilgiyle izledi.

Etkinlikte Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri'nin yaptığı ışık düzeneğiyle güneşin ilk ışınlarının hocasının başucunu aydınlatması beklendi.

Siirt Valiliği, Tillo Kaymakamlığı ve Tillo Belediyesince ilçe meydanında düzenlenen program kapsamında, katılımcılar güneşin doğmasıyla saat 06.19'da gerçekleşen ve 5 dakika süren hadiseyi belediye binasına kurulan büyük ekrandan takip ettiler. Programa Vali Osman Hacıbektaşoğlu, TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal, Yargıtay Başkanı Mehmet Akarca, Yargıtay Başkan vekilleri Eyüp Yeşil ve Adem Albayrak, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Bekir Şahin, Ankara Ticaret Odası (ATO) Başkanı Gürsel Baran, Siirt Cumhuriyet Başsavcısı Tuğan Sarıca ve Adalet Komisyonu Başkanı Erhan Obut katıldı.

Türbenin 1964 yılında yapılan restorasyondan sonra kesintiye uğrayan İbrahim Hakkı Hazretlerinin 288 yıl önce yaptığı ışık düzeneğiyle güneşin ilk ışınlarının, hocası İsmail Fakirullah Hazretleri’nin başucunu aydınlatması olayı, 2011 yılında TÜBİTAK TUG’un çalışmalarıyla yeniden izlenebilir hale geldi. Türbe, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne 2015 yılında dahil edilmişti.

Bilime saygı, hocaya hürmet ve ahde vefa örneği

Zamanının büyük alimlerinden İsmail Fakirullah’ın yetiştirdiği birçok bilim adamı arasında en ünlüsü olan Erzurumlu İbrahim Hakkı, hocası İsmail Fakirullah’ın 1734’te vefatı üzerine hocası için Siirt’in Tillo ilçesinde tasarımı kendisine ait bir türbe inşa ettirdi.

Türbenin doğu tarafına minareye benzer bir kule ve yine doğu yönünde, kuleden kuş uçumu yaklaşık 3 kilometre mesafedeki “Tefekkür Tepesi” veya “Kalat-ül Üstad” denilen tepenin en yüksek noktasında da harç kullanmadan, 6 metre genişliğinde ve 3 metre yüksekliğinde, sal taşlarından bir yığma duvar yaptı ve  duvarda 40 x 50 santimetre büyüklüğünde bir boşluk bıraktı.

Söylenenlere göre, İbrahim Hakkı Hazretleri gece ve gündüzün eşit olduğu 21 Mart ve 23 Eylül tarihlerinde, tepenin arkasından doğan Güneş’in ilk ışıklarının bu boşluktan süzülerek, türbenin doğu cephesindeki pencereden girip İsmail Fakirullah’ın sandukasının başucunu birkaç dakika süreyle aydınlatmasını istedi.

 Tillo ilçesi tepenin gölgesinde kalırken, türbenin kulesine gelen ışınların, oradan kırılıp yön değiştirerek türbeye yönelmesi İbrahim Hakkı’nın hocasına verdiği değeri de gösteriyor. İbrahim Hakkı hocasının vefatı üzerine "Hocamın başucuna doğmayan güneşi neyleyim?" diyerek 288 yıl önce bu türbeyi ve ışık hadisesini yapmıştı.

“Işık Hadisesi” TÜBİTAK TUG’un çalışmaları ile yeniden izlenebiliyor

Tillo ile özdeşleşmiş bu ışık olayı, geçmiş üç asrın yükünü taşıyarak yıpranmış türbenin 1964’teki restorasyonu sonrasında artık gerçekleşmiyordu. Ülkenin ve Avrupa’nın konu ile ilgili birçok bilim insanı bölgeye gelmesine rağmen, ışık düzeneği tekrar çalıştırılamadı.

Zamanın Siirt Valisi Musa Çolak’ın talebi üzerine Başkent Üniversitesi’nden arkeolog Prof. Dr. Cengiz Işık, “ışık hadisesi” konusunda araştırmalarına başladı. Prof. Işık, konuyu ilk kez TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi (TUG) Müdürü Prof. Dr. Zeki Eker ve TUG’da başuzman araştırmacı olarak görevli Dr. Tuncay Özışık ile paylaştı ve 2011 yılının Mart ayı içinde, gündönümü tarihini de içine alacak şekilde, Tillo’da bir çalışma programı oluşturuldu. Bu ekibe daha sonra, İ.Ü. Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü’nden Prof. Dr. Adnan Ökten, Doç. Dr. Tansel Ak ve Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nden Doç. Dr. Oğuz Özer de katıldı.

Türbenin ve ışık düzeneğinin yapılışı hakkında hiçbir yazılı belge bulamayan ekip, Taş Duvar ve Türbede yaptıkları astronomik ölçüm ve hesaplamalar sonucunda türbenin restorasyon sırasında adeta yeniden inşa edilmiş olduğunu ve bu sırada türbenin doğu-batı ekseninde yaklaşık 8 derece kaydırıldığını buldu. Nitekim daha sonra bölgede yaşayanların özel arşivlerinden bulunan birkaç fotoğraf mevcut türbenin orijinal olmadığını gösterdi.

Işık hadisesini tekrar orijinal haliyle çalıştırabilmek için en uygun seçenekler arasında ışık yolu üzerine bir küçük ışık penceresi  açmak fikri Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’ndan onay aldı. Buna göre, mevcut pencerenin kuzeyinde, yeri dikkatlice hesaplanmış yeni bir pencere açılarak sistem olması gerektiği gibi çalıştırılacaktı. Ayna düzeneği yenilendi ve TÜBİTAK-TUG ekibi tarafından yapılan hassas ölçümlerle ayna ayarları yapıldı ve bozulmayacak şekilde sabitlendi. Sistem gerek lazer, gerekse de teleskop testleriyle test edildi ve yaklaşık 50 yıl aradan sonra tekrar orijinal haliyle çalışacak şekilde hazır hale getirildi.

50 yıl aradan sonra ışığa kavuşan türbe

Siirt Valiliği, Tillo Kaymakamlığı ve Belediyesi tarafından düzenlenen, 1500’ü aşkın kişinin katıldığı Tillo Kültür Etkinliği kapsamında, 23 Eylül 2011’de bölgede 06:00’da doğan Güneş, kulenin tepesine göre taş duvarın solundan 06:19’da yükselmeye başladı. Güneş diski yavaş yavaş tepenin ardında yükselirken bir yandan da taş duvar hizasına geliyordu. Derken, kuledeki aynadan yansıyan güneş ışığı açılan pencereden süzülmeye ve İsmail Fakirullah’ın sanduka başucunu aydınlatmaya başladı. Hesaplandığı gibi sanduka başucunun sol altından başlayan aydınlanma yavaş yavaş hareket ederek başucunu olduğu gibi kapladı ve sonra da sağ üst taraftan yaklaşık 6 dakika içinde çıkıp gitti.

“Işık Hadisesi”nin ve türbenin gizli özellikleri

Işık hadisesinin gerçekleşmesi için taş duvara ve ortadaki boşluğa gerek olmadığı halde bunların neden yapıldığına dair iki senaryo üzerinde duruluyor. İbrahim Hakkı ayna ayarını yapmak için duvarı tepede bir nişangâh olarak kullanmayı amaçlamış olabilir.

Gündönümü zamanlarında tepeden doğan Güneş’in yerini uzun yıllar ayakta kalacak şekilde bu duvar ile işaretlemiş, boşluğu da içine koyduğu kandillerle gece yaptığı yıldız gözlemlerinde taş duvarı fark edebilmek için kullanmış olabilir.

İbrahim Hakkı taş duvarı adeta bir gündönümü algılayıcısı olarak kullanmak da istemiş olabilir. Nevruz yani 21 Mart birçok medeniyette olduğu gibi yeni yılın başlangıcıdır. İbrahim Hakkı türbeyi inşa etmeden önce seçtiği yerden yaptığı gözlemlerle yeni yılın ilk gününü tespit edebilir veya yılın herhangi bir gününde eski ya da yeni yılda olup olmadığını anlayabilirdi. Güneş taş duvarın sağından doğuyorsa eski yıl bitmemiş, solundan doğuyorsa Nevruz geçmiş, yeni yıl başlamıştır.

Türbe yerinin bu şekilde seçilmiş olması ile ilgili uzmanlar, “21 Mart veya 23 Eylül’de Güneş taş duvarın ardından doğarken aynı zamanda türbede yatan İsmail Fakirullah ve İbrahim Hakkı’nın ayak uçları hizasında kalmaktadır. Mezar yönünün kıbleye göre konumunun değiştirilemez olması dolayısıyla, gündönümü zamanlarında doğan Güneş’in bir mezarın ayak ucu hizasına gelebilmesi için o yerin coğrafi enlem ve boylamı, tepenin yüksekliği, taş duvarın yeri gibi parametreler çok özenle hesaplanarak seçilmiş olmalıdır. Bu şekilde bir kurgu dünyada başka bir bölgede gerçekleştirilemez. Bu bize Tillo’nun, dolayısıyla türbenin konumunun da özenle seçildiğini göstermiştir.” değerlendirmesini yaptı.

Gönderen: journal
578 defa okundu 





Paylaş

Bu habere yorumlar


Bilim-Teknoloji Haberleri
En Çok Okunanları
Kaçak maç izleyenler 2 saniyede tespit edilecek
Kullanıcı dostu web tasarımına ihtiyaç var…
TÜBİTAK Dünya Tek Sağlık Günü’nde “Tek Sağlık Sanal Konferansı” Düzenledi
Geleceğin Cezerileri Ödüllerine Kavuştu
TÜBİTAK’tan Yapay Zeka Ekosistemine Yeni Modelli Destek
PC oyunu satışlarında büyük patlama!
Milli Muharip Uçağında Kullanılacak Görev Bilgisayarına TÜBİTAK İmzası
SİBER SALDIRILARIN %95’İ ÇALIŞAN HATASINDAN KAYNAKLANIYOR
Finans sektörü ve savunma sanayi hedef tahtasında
TÜBİTAK’ın Gündemi İklim Değişikliği ve Çevre Sorunları
HACKERLAR VPN’LERİN PEŞİNDE!
SINIR KAPILARIMIZDAKİ GÜVENLİK KADAR, SİBER KAPILARIMIZDAKİ GÜVENLİK DE ÖNEMLİ
ELEKTRİKLİ ARAÇLAR SİBER SALDIRILARIN HEDEFİNDE
Teknofest 2023 ve Teknoloji Yarışmaları Başlıyor!
TÜBİTAK "Deprem Acil Desteğimizi Başlattık"
 


Bilim-Teknoloji Haberleri
 
 
Kutup Araştırmalarında Bir İlk!
Kutup Araştırmalarında Bir İlk!
SİBER GÜVENLİK UZMANLARINI ENDİŞELENDİREN 4 SİBER SALDIRI ÇEŞİDİ!
2023 yılında popüler olacak 5 teknoloji trendi
“Biyoçeşitlilik ve Ekosistemler Odağında Ortak Çözümler İçin Birlikte Başarma”
Dolandırıcılardan sahte rezervasyon tuzağı
Türkiye, EUREKA’nın Dönem Başkanı Oldu
Güncellenmeyen telefonlara dikkat
Uzmanlar uyardı: “Sigorta şirketleri havale/EFT ile ödeme almaz”
1 yılda 100 milyon dolar değerin üzerinde NFT çalındı!
TÜBİTAK’a Siber Güvenlik Ödülü
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Varank, Türkiye Siber Güvenlik Kümelenmesi tarafından R...
TÜBİTAK’ta Kutup Günleri Başladı
Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde ve TÜBİTAK MAM KARE koo...
Kasım ayının en çok satan oyunu belli oldu!
İndirimli oyun seçenekleriyle oyuncuların öncelikli tercihi olan ve günden gün...
Dolandırıcıların yeni yöntemi: Popüler siteleri kopyalamak
Son zamanlarda dolandırıcıların en çok başvurduğu yöntemlerden biri de tanınmış, tü...
Ticaret Bakanlığının Muhafız Projesi’ne Yapay Zeka Kategorisinde Birincilik Ödülü
Ticaret Bakanlığı Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğünün Muhafız P...
 


Önceki Başlıklar
TÜBİTAK "Deprem Acil Desteğimizi Başlattık"
TÜBİTAK,  7/24 esasına dayalı sürekli açık olan 1002 - C Doğal Afetler Od...
Dünya Kupası’nda golü siz yemeyin
2022 FIFA Dünya Kupası dolandırıcılıkları: Sahte çekilişlere, biletlere ve diğer dolandı...
Sahte sitelere dikkat: İndirim tuzağıyla dolandırıcılık
Efsane Cuma’da indirimlerin gece yarısına kadar devam etmesi beklenirken markalar ürü...
ÖZEL İNDİRİM GÜNLERİ DDOS SALDIRILARINA KAPI ARALIYOR!
KASIM AYINDA DDOS SALDIRILARI %109 ARTIYOR Online alışverişlerin en yoğun yaşandığı dönem ...
Milli Muharip Uçağında Kullanılacak Görev Bilgisayarına TÜBİTAK İmzası
Türkiye’nin 5’inci nesil savaş uçağı Milli Muharip Uçak’ta (MMU...
ÖZEL GÜN İNDİRİMLERİNDE KİŞİSEL VERİLERİNİZE DİKKAT
ÖZEL GÜN İNDİRİMLERİNDE TÜKETİCİLER HACKERLARIN HEDEFİNDE!Kasım ayında e-ticaret...
Dijital güvenlikte en sık karşılaşılan 10 hata
16-24 yaş grubunda olanlar Instagram’da yılda 2 bin 500 saatten fazla zaman harcıyor İngi...
NFT’LERLE PASİF GELİR ELDE ETMENİN 3 YOLU
NFT’LERLE ÖMÜR BOYU PASİF GELİR ELDE EDİLEBİLİYORNFT eserlerine yapılan yatırım...
EFSANE CUMA ALIŞVERİŞİNDE DOLANDIRILDIĞINIZDA NELER YAPMALISINIZ?
EFSANE CUMA ALIŞVERİŞİNDE DOLANDIRILDIĞINIZI ANLADIĞINIZDA ALMANIZ GEREKEN 8 ÖNLEMYılın en...
“Seramik, Birlikte Geliştirmeyi ve Birlikte Başarmayı Uygulayabilen Bir Sektör”
Afyon Kocatepe Üniversitesi (AKÜ) ve Türk Seramik Derneğinin iş birliğinde düzen...
SIM Kart ve Operatör Değişikliği Dolandırıcılığının Çözümü Türk Mühendislerden!
Özellikle Bankacılık dünyasında gözlemlenen  SIM Kart ve Operatör Deği...
Metaverse herkes için ulaşılabilir bir yer olacak mı ?
Global ekonomindeki eksi yöndeki değişimler, ürün tedarik sorunları ve teknolojik &uu...
TÜBİTAK Destekli Arçelik Yeni Öncül Araştırma Labotuvarı Açıldı
TÜBİTAK’ın 1515 programı kapsamında desteklenmeye hak kazanan "Arçelik İleri ...
TEKNOFEST 2023 TEKNOLOJİ YARIŞMALARI İÇİN BAŞVURU SÜRESİ UZATILDI
TEKNOFEST Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali’nin 2023 Teknoloji Yarışmaları’na başvu...
Finans sektörü ve savunma sanayi hedef tahtasında
Havacılık ve savunma sanayileri, finans sektörü ve kripto para borsaları hedef olmaya deva...
 
Güncellenmeyen Apple ürünlerinde gizli dinleme tehlikesi
Kullandığınız ancak güncelleme alınmayan Apple ürünlerinde bluetooth erişimi ile &oum...
Kaçak maç izleyenler 2 saniyede tespit edilecek
Metaverse evreninden kaçak maç yayını izleyenlere kötü bir haber geldi. Bloc...
Teknoloji kullanımından neden zevk alıyoruz?
Prof. Dr. Nevzat Tarhan: “Akıllı cihazlar, beyni istediğimiz zaman ödüllendiriyor&rd...
TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal WAITRO Başkanı Seçildi
TÜBİTAK Başkanı Prof. Dr. Hasan Mandal, 50’den fazla ülkeden 100’ün ü...
Türkiye-AB Yüksek Düzeyli Diyalog Toplantısının İlki Brüksel’de Gerçekleştirildi
Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasında kurulan Yüksel Düzeyli Diyalog (YDD) Mekaniz...
TÜBİTAK’tan Yapay Zeka Ekosistemine Yeni Modelli Destek
“Yapay Zeka Ekosistem Çağrısı Sözleşme İmza Töreni İstanbul Ticaret Odası Bil...
KOBİ’ler siber saldırılara karşı savunmasız
ESET’in yayınladığı KOBİ’lere yönelik araştırma, veri güvenlik ihlallerinin iş...
HACKERLAR VPN’LERİN PEŞİNDE!
UZMANLARIN %44’Ü SANAL ÖZEL AĞ SALDIRILARININ ARTTIĞINI BELİRTİYORCybersecurity Insi...
SINIR KAPILARIMIZDAKİ GÜVENLİK KADAR, SİBER KAPILARIMIZDAKİ GÜVENLİK DE ÖNEMLİ
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu, sınır kapılarındaki güvenlik kadar ‘sibe...
TÜBİTAK’ın Gündemi İklim Değişikliği ve Çevre Sorunları
İklim değişikliği ve yeşil dönüşüm başlıkları altında TÜBİTAK Araştırma Destek P...
ELEKTRİKLİ ARAÇLAR SİBER SALDIRILARIN HEDEFİNDE
ELEKTRİKLİ ARAÇLAR SİBER SALDIRILARDAN NASIL KORUNUR?Çevresel kirlilik ve otomoti...
PC oyunu satışlarında büyük patlama!
Sürdürülebilir başarıyı hedefleyen ve global bir marka olma yolunda ilerleyen oyunfor...
CUMHURBAŞKANLIĞI SAVUNMA SANAYİİ BAŞKANLIĞININ "YAPAY ZEKA PLATFORMU" TANITILDI
Başkan Prof. Dr. İsmail Demir, "Türkiye’nin yazılım, yapay zeka ve dijital d&uu...
HAVACILIK, UZAY VE TEKNOLOJİ FESTİVALİ TEKNOFEST
Dünyanın en büyük havacılık, uzay ve teknoloji festivali TEKNOFEST, T.C. Sanayi ve Te...
DEMİR: AESA RADARIMIZIN İLK UYGULAMASINI AKINCIMIZA TAKACAĞIZ
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. İsmail Demir, F-16’ların modernize edilmesi...
 
 
En Çok Okunanlar
Eskişehir Apartlar Yurtlar
Eskişehir Apartlar Yurtlar
Eskişehir'i Sosyal Medyadan Takip Edin...

YAZARLAR
 
BU KOCA ŞEHİRDE EVSİZİM
 
Obezite cerrahisi kimlere uygulanabiliyor?
 
Suriyeli Mehmetçikler
 
GÜNDOĞDU YILDIRIM
KÖY OKULLARI
 
Hüseyin DÜŞ
Biyolojik alanımız ve şifa
 
Hüseyin GÜVEN
40 YALAN!
 
Konuk Yazar
BİR FESTİVAL VE 2 EYLÜL SENDROMU
 
 
 
Nevzat Laleli
MİLLİ GÖRÜŞ ÇALIŞMALARIM
 
Özgür TIKIZ
Açıklıyorum! Ben de Başkanlığa Adayım 26 Söz Veriyorum!...
 
 
 

 

 

Eskişehir Kültür Sanat
online ziyaretçi: 514
online üye: 0
 
Telif hakkı saklıdır © 2000-2022 Eskişehir Reklam
Eskişehirliyiz.biz Anasayfa | Giris Sayfan Yap | Sık kullanılanlara ekle| WebMaster Kodu | İletişim  
eskişehir

eskisehir@eskisehirreklam.com