Eskişehirliyiz.biz Ana Sayfa Eskişehir Apart Yurt Rehberi  
Üye Ol Üye Giriş
Teknoloji kullanımından neden zevk alıyoruz? - Eskişehirliyiz Biz Eskişehir Haber Eskisehir Haberleri Gundem Güncel Konular ve Tartışmalar
Eskişehir Haber
www.eskisehirliyiz.biz
Ana Sayfa
Güncel Polis Spor Politika Kültür-Sanat Ekonomi Otomobil Eğitim Sağlık Bilim Teknoloji Ekoloji Yaşam Magazin
  28 Ocak 2023 Cumartesi  
İşte doğalgaz faturalarını düşürmenin 5 yolu
Eskişehir’de "Hediyem Kitap Olsun" kampanyası kitaplarının dağıtımına başlandı
Eskişehir’de Açılan Kurslarla Öğrenciler Tatillerini Verimli Geçiriyor
Bakan Nebati: Peşin ödemede yüzde 10 indirim olacak
Teknoloji kullanımından neden zevk alıyoruz?
17.11.2022 

Prof. Dr. Nevzat Tarhan: “Akıllı cihazlar, beyni istediğimiz zaman ödüllendiriyor”

Dijital bağımlılığın aslında teknolojinin problemli kullanımı olduğunu söyleyen Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, beklenmeyen ödüllerin beyni en çok uyardığını, yeni teknolojiler ve dijital medyanın insan beyninin bu özelliğini çok yoğun şekilde kullandığını söyledi. “Akıllı telefonu açıyorsun ve istediğin her an her yerde beynine ödül veriyorsun” diyen Tarhan, “Bunların hepsi davranışsal bağımlılıktır. Beynin ödül ve ceza sistemi bozuluyor yani beyin ödüle doymuyor” dedi.

Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, teknolojik bağımlılık, nedenleri ve baş etme yöntemlerine ilişkin değerlendirmede bulundu. Dijital bağımlılığın aslında teknolojinin problemli kullanımı olduğunu söyleyen Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Yeni dijital teknolojilerin problemli kullanımı bir müddet devam ettiği zaman daha sonra dijital bağımlılığa dönüşüyor. Fakat bağımlılığa dönüşmeden önce uzun yıllar problemli, sorunlu ve hatalı kullanım yani kötüye kullanım var. Bunun arkasından bağımlılık şekline dönüşüyor” dedi.

Beklenmeyen ödüller beyni en çok uyarıyor

Teknolojiyi aşırı yanlış ve bilinçsiz kullanmanın nedenlerine değinen Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Genellikle gençler için bu çok çekici bir şey. Kolay ulaşılabilir ve elverişli bir kullanıma sahip. Özellikle insan ilişkilerine çok hız kazandırıyor. Kişi kendi güvenli ortamında ama çok güvensiz bir şekilde her şeye girebiliyor. Bu teknolojiler merak ve hayret duygusuna hitap ediyor. İnsandaki merak ve hayret duygusu da ödül ve ceza sistemi ile ilgili. İnsanın beyninde ödül uyandıran şey, beklenen ödüller değil, beklenmeyen ödüller. Beklenmeyen ödüller beyni en çok uyarıyor. Beklenen ödüller beklenmeyenler kadar haz vermez. Madde ve davranışsal bağımlılıklarda da benzer durum vardır. Merak ve hayret duygusu beynin ödül merkezini harekete geçirir. Mesela film izlerken de olur. Bir saat boyunca katili bulmaya çalışırsın bakmışsın 1-2 saat geçmiş. Tıpkı bunun gibi… Beynin haz ve ödül alanı müthiş bir şekilde coşuyor.” dedi.

Bağımlılık, ödül yetmezliği sendromu olarak adlandırılıyor

Yeni teknolojiler ve dijital medyanın insan beyninin bu özelliğini çok yoğun şekilde kullandığını ifade eden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Daha önceleri haftada bir kez sinemaya gidersek bir veya iki defa yaşanabilecek şimdi bu durum her gün hatta her an oluyor.  Akıllı telefonu açıyorsun ve istediğin her an her yerde beynine ödül veriyorsun. Bunların hepsi davranışsal bağımlılıktır. Beynin ödül ve ceza sistemi bozuluyor. Bağımlılıklara genel olarak artık ödül yetmezliği sendromu deniyor yani beyin ödüle doymuyor. Böyle durumlarda kokain de aynı şeyi yapıyor, bilgisayar oyunları da aynı şeyi yapıyor, filmler de aynı etkiyi yapıyor.” diye konuştu. 

Bağımlılıkta teknoloji kişiyi kullanıyor

Bireyin teknolojiyi yönetmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Teknoloji kişiyi yönetirse kişinin hayatı mahvoluyor. Zaman yönetimi diye bir şey kalmıyor kişide ama kişi teknolojiyi yönetirse ona hâkim oluyor.  Burada önemli soru şu: Teknoloji mi bizi kullanacak, yoksa biz mi teknolojiyi kullanacağız? Şu anda kötüye kullanım ve bağımlılık olan kişilerde teknoloji bu insanları kullanıyor yani teknoloji özne, bağımlı olan insanlar nesne. O yüzden biz öznesi olmaya çalışacağız. Yönetilen değil, yöneten olacağız.” dedi.

Akıllı telefona en bağımlı ülkeyiz

Teknoloji kullanımı konusunda dünya çapında araştırmalar da yapıldığını kaydeden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, bu araştırmalarda Türkiye’nin teknoloji kullanımında ilk sıralarda yer aldığını söyledi. Global bir şirket tarafından aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 30 ülkede 53 binden kişinin katıldığı bir mobil kullanıcı araştırması yapıldığını ifade eden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Bu araştırmada akıllı telefona en bağımlı ülke Türkiye çıkıyor. Avrupa’da ortalama günde 48 kez defa akıllı telefona bakılırken Türkiye’de ise ortalama 78 kez akıllı telefona bakılıyor. Yani yüzde 80 daha fazla. Gece yatarken telefona bakma oranı Avrupa’da yüzde 40 iken Türkiye’de bu oran yüzde 85.” dedi.

Madde bağımlılığıyla pek çok yönden benzerlikleri var

Teknoloji bağımlılığının madde bağımlılığına pek çok yönüyle benzerlik taşıdığını kaydeden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Madde bağımlılığında geçen kriterlerin hepsi burada geçerli. Madde bağımlılığında ne vardır? Kişinin internete uzak kaldığı zaman yoksunluk hissetmesi ve krize girecek kadar yoksunluk belirtileri göstermesi vardır. Kimi zaman kişilerde internete bağlı olamamanın ortaya çıkardığı stres ve kaygı oluyor. Kişi sinirleniyor demek ki burada bağımlılık başlamıştır. Bir de planlanandan daha uzun süre kullanım varsa bu da bir bağımlılık kriteridir. Örneğin 15 dakika bakacağını düşünüyorsun bir bakmışsın çok uzun bir zaman geçmiş. Bu durum günlük yaşam aktiviteni bozarsa, gündelik yapılacak işlerini aksatırsa, erteleme ve ötelemeye doğru giderse bağımlılık sınırları içerisine giriyor. Bir de tolerans geliştirme oluyor. Diyelim ihtiyacın 3 saat ama gittikçe bunu 4-5-6 şeklinde uzatıyorsun yani gittikçe dozu artıyor. Tehlikeli ve zararlı kullanım var. Okulunu aksatıyor. Literatürde modem bağlantısını kestiği için ebeveynini şikâyet eden kişiler var. 27 saat bilgisayar karşısında olduğu için kalp krizi geçirip ölen gençler var o derece, bunlar tehlikeli ve zararlı kullanımlar. Bütün bunlar var ise bağımlılık başlamış demektir.” uyarısında bulundu.

Teknoloji ödül ya da tehdit gibi kullanılmamalı

Dijital bağımlılığın tedavisinde kişiye psikoterapi tarzında bilinçli kullanmayı öğrettiklerini kaydeden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Danışanlarımıza bir davranış çizelgesi tutuyoruz.  Özellikle ergenlikte bir saat kullanıyor, verilen kurallara uyuyor ve bir artı alıyor. Belli bir sayıya ulaşınca taburcu oluyor.  Bunu öğrendiği zaman ve evde de anne ve baba da bunu uygularsa çocuk düzeliyor.” dedi. Teknoloji kullanımının küçük yaşlardan itibaren kontrollü bir şekilde sınırlama yapılarak olması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Teknoloji kullanımı özellikle 0-3 yaş arasında kesinlikle tavsiye edilmiyor. Yemek yedirirken ya da ödül gibi kullandırmayı asla önermiyoruz. Tehdit unsuru olarak kullanma, tutturduğu zaman verme gibi hatalı davranışları yanlıştır.”  dedi.

Çocuklar mutlaka konuşularak ikna edilmeli

Belli bir yaşın üzerinde olan çocukların kullanımında da mutlaka çocukla konuşulmasını tavsiye eden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Çocukla önce konuşmak gerekir. ‘Bu konuda bağırıp çağırma küsme gibi eylemleri yapmayacaksın. Bunları yapmazsan seninle bunu ne zaman ve nasıl kullanacağın hakkında konuşuruz’ diyeceksiniz. Anne ve baba böyle konuştuğunda çocuk, ‘Annem babam bana değer veriyor.  Beni anlamaya çalışıyor’ diyecek ve o an o tepkisini göstermeyecek. Tabii burada kararlı, tutarlı ve net durmak gerekiyor. Bu bağımlılığın olduğu çocuklarda en çok gevşek disiplin var. Anne ve babalar, bir gün evet diyor, bir gün hayır diyor. Anne evet diyor, baba hayır diyor yani ortak bir dil oluşturulmuyor. Kuralsız ve tutarsız bir ortam oluşuyor. Çocuğun evde anne ve babasının liderliğini kabul etmesi gerekiyor. Burada çocuğu ezmeden yapılacak liderlik önemlidir.” dedi. 

Yaşa göre teknoloji kullanımı ne kadar olmalı?

Çocukların yaşlarına göre teknoloji kullanımlarının sınırlandırılabileceğini ifade eden Prof. Dr. Nevzat Tarhan, burada çocuğa aynı zamanda planlamayı öğretmenin de gerektiğini söyledi. Tarhan, “Teknoloji kullanımının 15 yaşına kadar günde 2 saati geçmemesini tavsiye ediyoruz. Özellikle 6 yaşına kadar anne ve baba olmadan en fazla yarım saat verilmeli. Bu süre tatil döneminde arttırılabilir.  6-12 yaş arasında ise günde 1 saati geçmemelidir.” dedi.

Bu çocuklar mutsuz ve yalnız hissediyorlar

Teknolojik cihazları çok fazla kullanan çocukların mutlu olmadığını belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Evde sevimli ve sıcak bir ortam yok. Konuşacak kimse olmadığından kendilerini yalnız hissediyorlar. Yalnız hissedince buna yöneliyorlar. Eğer yalnız hissetmeseler yani arkadaşları, sosyalleşecekleri ortam olsa veya aile ile birlikte ortak zaman geçirme olsa çocuk buna takılıp kalmayacak. Bağımlılıkta bağlanma sorunu oluyor. Bağımlılık bir bağlanma hastalığıdır. Çocuk ailede bağlanacak bir güvenli ortam olmayınca bilgisayara ya da maddeye bağlanıyor. Bağlanma ihtiyacı insanın beyinsel ve nörolojik bir ihtiyaç. Bu nedenle burada çocuklarda iletişimde problem odaklı ilgi değil, pozitif ilgi çok önemli.” dedi. 

Kişi beynini kullanmayı öğrenmeli

Bireyin bağımlılıklarıyla mücadelede “dur, düşün ve eyleme geç” ilkesini kullanması gerektiğini belirten Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Beynin ön bölgesi ‘Dur, düşün ve sonra yap’ der. Beyne o eğitim verilmeli. İnsanın beynini kullanmasını öğrenmesi önemlidir. Kişi kendi kendini kontrol etmeyi başarabilir ancak kişi bunu başaramıyorsa o zaman bir uzman yardımı alınmalıdır. Çocuklara bilinçli kullanımı öğretmek, dijital okuryazarlık öğretilmeli. Çocuk anne ve babasını model olarak alır. Anne ve baba ne yapmışsa çocuk çoğu zaman onları taklit ediyor.” dedi. 

Gönderen: journal
583 defa okundu 





Paylaş

Bu habere yorumlar


Bilim-Teknoloji Haberleri
En Çok Okunanları
TARIMCEBİMDE UYGULAMASI KULLANIMA SUNULDU
Dijitalleşemeyen KOBİ’leri bekleyen 5 tehlike
En çok akıllı telefon aldık, TV’leri büyüttük, fritözü keşfettik
2022’nin son ayında oyun satışları yükseldi
2022 Yılı TÜBİTAK Ödülleri Açıklandı!
Oyun severlere banka kartı olmadan güvenli, kolay ve hızlı ödeme
PUBG MOBILE DÜNYA ŞAMPİYONASI 2023 Büyük Finalleri Türkiye’de Yapılacak!
TÜRKİYE’DE MEYDANA GELEN SİBER SALDIRILAR 2022’DE YÜZDE 61 ARTTI!
Cumhurbaşkanı Erdoğan müjdeleri sıraları: Teknolojiye 4 milyarlık destek
Startupus Girişimcilik Atölyesi’nde ESTܒye 3.’lük Ödülü
Prof. Dr. Aziz Sancar’ın İsteği, TÜBİTAK ve TÜBA İş Birliğinde Gerçekleşiyor
2022 YILINDA VERİ KAYIPLARINA NEDEN OLAN 5 HATA!
2022 yılının en büyük 10 siber saldırısı
Beyaz Kıtaya Adım Adım…
MOBİL ABONE SAYISI 90,8 MİLYONA ULAŞTI
 


Bilim-Teknoloji Haberleri
 
 
Video oyun oynamanın çocuklara kazandırdığı beş beceri
Video oyun oynamanın çocuklara kazandırdığı beş beceri
28 OCAK VERİ KORUMA GÜNÜ: KİŞİSEL VERİLERİ KORUMAK İÇİN NE YAPMALI?
Yörünge Alanında Uzman Danışmanlarla Yoluna Devam Edecek
Oyun oynarken geçirilen zamanın artması bağımlılık belirtisi!
Dijital Kanalların Kullanımı 2022’de Yüzde 26 Arttı
Çocuklarımızın internet güvenliği için önemli ipuçları
Son dönemin en popüler mobil oyunları
Türksat A.Ş., Bursa Kentsel Trafik Yönetim Merkezi Projesi’ni Hayata Geçirdi
Çocuklarınızı çevrimiçi ortamda korumanıza yardımcı olacak üç ipucu
Kağıthane-İstanbul Havalimanı Metrosuna TÜBİTAK İmzası
Sinyalizasyonu TÜBİTAK-ASELSAN iş birliğinde gerçekleştirilen Kağıthane-İstanbul Havalim...
KOBİ, Sanayi, Kamu ve TÜBİTAK 5G İçin Bir Araya Geldi
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı himayesinde, Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi, Küçük ve...
Çocukları dijital dünyadaki tehlikelerden koruyacak 5 yöntem
Son yıllarda çocukların dijital dünya olarak tanımlanan internet ortamına dahil olma ora...
Dolandırıcıların hedefi Türk kullanıcılar
Tiktok video izleme daveti ile kandırıyorlarDijital güvenlik şirketi ESET, Türkiye’n...
TÜBİTAK Bilim Çocuk çeyrek asırdır sizlerle!
TÜBİTAK’ın Bilim Çocuk dergisi 25. yılını kutluyor. Çeyrek asırdır Bilim &C...
 


Önceki Başlıklar
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI’NIN DİJİTAL KÜTÜPHANESİ 25 BİN ÜYE SAYISINA ULAŞTI
1 YILDA 127 ÜLKEDEN GİRİŞİN YAPILDIĞI DİJİTAL KÜTÜPHANEDE TAM METİN ARAMA KOLAYLIĞI S...
TDV zekat hesaplama uygulaması yenilendi
Türkiye Diyanet Vakfı, "Zekat Hesaplama Uygulaması"nı yeniledi. Arayüzü sad...
2023’ün trendi hibrit yaşamlar
Hibrit çalışma ve hibrit oyun artık hibrit yaşamda birleşiyor, ancak ikisi arasındaki sınır n...
Espor geleceğin sporu olabilir mi?
Espora duyulan ilgi günden güne artıyor. Dünyanın farklı coğrafyalarında yaşayan, far...
2022’nin son ayında oyun satışları yükseldi
Sürdürülebilir başarıyı hedefleyen ve global bir marka olma yolunda ilerleyen oyunfor...
Dijital fidyecilere dikkat, saldırı altında olabilirsiniz
Son dönemde siber güvenlik alanında yaşanan fidye yazılımı saldırıları giderek artıyor. Fi...
Yetişkinlere yönelik görüntülü sohbet üzerinden siber saldırı
Andorid kullanıcılarını hedefleyen casusluk saldırısına dikkat Dijital güvenlik şirketi ES...
KOBİ’LER İÇİN SİBER GÜVENLİK REHBERİ!
KOBİ’LER İÇİN 2023 SİBER GÜVENLİK KILAVUZU!Hem KOBİ’leri hem de büy&uum...
Gençlik ve Spor Bakanlığı ve BTK İşbirliğinde ‘Siber Güvenlik Kampı’
Gençlik ve Spor Bakanlığı ile BTK Akademi işbirliğinde, 21.yüzyıl toplumunda siber g&uum...
Tapu Takas Sistemi’nin Giriş Kapısı artık “e-Devlet Kapısı” Oldu
Gayrimenkul alım ve satımında tarafları koruma altına alan ‘Tapu Takas Sistemi’nin e- De...
TÜRKİYE’DE MEYDANA GELEN SİBER SALDIRILAR 2022’DE YÜZDE 61 ARTTI!
TÜRKİYE’DE 2022’DE 1 MİLYON SİBER SALDIRI GERÇEKLEŞTİ!WatchGuard Tehdit Labo...
Dijitalleşemeyen KOBİ’leri bekleyen 5 tehlike
Her sektörde hizmet sunan ve ekonominin lokomotifi olarak anılan KOBİ’ler için g&u...
Beyaz Kıtaya Adım Adım…
Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde ve TÜBİTAK MAM Kutup Ar...
En çok akıllı telefon aldık, TV’leri büyüttük, fritözü keşfettik
Teknosa, 2022 Teknoloji Alışveriş Raporu’nu açıkladıTürkiye teknoloji perakendecil...
PUBG MOBILE DÜNYA ŞAMPİYONASI 2023 Büyük Finalleri Türkiye’de Yapılacak!
Dünyanın En Büyük Espor Turnuvalarından Biri Türkiye’ye Geliyor!PUBG MOBIL...
 
TARIMCEBİMDE UYGULAMASI KULLANIMA SUNULDU
Tarım ve Orman Bakanı Vahit Kirişci bakanlık tarafından geliştirilerek çiftçilerin hiz...
2023’te KOBİ’lerin dikkat etmesi gereken beş tehdit
İstatistikler, 2022 yılı boyunca tüm küçük ve orta ölçekli işletme...
Yeni yıla yeni ve benzersiz parola ile başlayın
Şifre ve parolalar online hesaplara ve mobil uygulamalara giriş yapmak için kullanılan başlıc...
Oyun severlere banka kartı olmadan güvenli, kolay ve hızlı ödeme
Küresel salgın döneminde hareketlenen oyun sektörü hızla büyümesine de...
Startupus Girişimcilik Atölyesi’nde ESTܒye 3.’lük Ödülü
ARİNKOM TTO tarafından düzenlenen STARTUPUS Girişim Atölyesi, 21-22-23 Aralık 2022 tarihle...
Prof. Dr. Aziz Sancar’ın İsteği, TÜBİTAK ve TÜBA İş Birliğinde Gerçekleşiyor
Özbekistan Aziz Sancar Burs Programı Protokolü; Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Mehme...
Cumhurbaşkanı Erdoğan müjdeleri sıraları: Teknolojiye 4 milyarlık destek
Cumhurbaşkanı Erdoğan ’1 Milyon İstihdam Projesi Kamuoyu Bilgilendirme Programı’nda &quo...
2022 Yılı TÜBİTAK Ödülleri Açıklandı!
TÜBİTAK’ın bilimsel ve teknolojik alanlarda araştırma ve geliştirme faaliyetlerini destek...
2022 YILINDA VERİ KAYIPLARINA NEDEN OLAN 5 HATA!
2023’TE VERİ KURTARMA PAZARI YÜZDE 25 BÜYÜYECEKVeri ihlalleri karşısında v...
2022 yılının en büyük 10 siber saldırısı
ESET karmaşıklık düzeyleri ve jeopolitik etkileri açısından yılın en kötü 10 s...
MOBİL ABONE SAYISI 90,8 MİLYONA ULAŞTI
ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANI KARAİSMAİLOĞLU: ÜÇÜNCÜ ÇEYREKTE HABERLEŞME ...
2023’ün en çok beklenen 10 oyunu
Mobil, PC ve konsol platformlarında oyun ve oyun içi alımlarda lider konumda olan oyunfor.com...
2023 YILI SİBER GÜVENLİK TRENDLERİ!
2023’TE DİKKATE ALINMASI GEREKEN 4 SİBER GÜVENLİK TRENDİ!2022 yılı siber saldırıları...
Lise Öğrencileri Ulusal Öğrenci Kongresi ve Poster Sunumu Yarışması Başladı
MEB ve TÜBİTAK iş birliğinde lise öğrencilerine yönelik düzenlenen Lise Öğr...
 
 
En Çok Okunanlar
Eskişehir Apartlar Yurtlar
Eskişehir Apartlar Yurtlar
Eskişehir'i Sosyal Medyadan Takip Edin...

YAZARLAR
 
BU KOCA ŞEHİRDE EVSİZİM
 
Yatmadan önce yemek yiyorsanız bu önerilere kulak verin
 
Türk-İslâm Kültürüne Kin ve Nefret Besleyenler, Erdoğan’a da kin ve nefret beslerler
 
GÜNDOĞDU YILDIRIM
BİR SERZENİŞ!
 
Hüseyin DÜŞ
Negatifi Hayatınızdan Çıkarın
 
Hüseyin GÜVEN
40 YALAN!
 
Konuk Yazar
BİR FESTİVAL VE 2 EYLÜL SENDROMU
 
 
 
Nevzat Laleli
OMUZ OMUZA BİR ÖMÜR
 
Özgür TIKIZ
Yine aklımızla da hafızamızla da alay mı ediyorsunuz?
 
 
 

 

 

Eskişehir Kültür Sanat
online ziyaretçi: 467
online üye: 0
 
Telif hakkı saklıdır © 2000-2023 Eskişehir Reklam
Eskişehirliyiz.biz Anasayfa | Giris Sayfan Yap | Sık kullanılanlara ekle| WebMaster Kodu | İletişim  
eskişehir

eskisehir@eskisehirreklam.com