Türk Dünyasında Tarihi Eğitim Hamlesi: Müfredattan "Orta Asya" Çıktı, "Türkistan" Geldi!

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 9. Eğitim Bakanları Toplantısı, Kazakistan’ın tarihi Türkistan şehrinde gerçekleştirildi. Türkiye’yi Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin ve YÖK Başkanı Erol Özvar’ın temsil ettiği zirvede, Türk dünyasının geleceğini şekillendirecek tarihi kararlara imza atıldı. Bakan Tekin, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında müfredattan coğrafi ve kültürel bir kopukluğu ifade eden "Orta Asya" kavramının tamamen çıkarıldığını, yerine tarihi bağları simgeleyen "Türkistan" ifadesinin getirildiğini müjdeledi.

 Eğitimde "Türk Yüzyılı" Vizyonu: TDT Bakanları Türkistan Zirvesi'nde 21 Maddelik Bildiri İmzaladı

Gelecek yüzyılı "Türk Yüzyılı" yapma hedefi doğrultusunda, Türk dünyasının kalbi Kazakistan'ın Türkistan şehrinde çok kritik bir zirve geride kaldı. TDT 9. Eğitim Bakanları Toplantısı'nda üye ülkelerin eğitim stratejileri masaya yatırıldı.

Zirvede konuşan Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, vaktiyle dünyanın aklına ışık tutan bu coğrafyanın, eğitim ve ilim ordusu sayesinde yeniden küresel bir cazibe merkezi haline geleceğini vurguladı. Yaklaşık 12 yıl önce "Ortak bir tarih, coğrafya ve edebiyat kitabı basılabilir mi?" diye kuşkulu tartışmalar yapılırken, bugün sürecin bittiğini belirten Tekin, Türkiye'de 150 bin öğrencinin bu dersleri seçmeli olarak aldığını aktardı.

Müfredatta "Türkistan" Dönemi ve Gezi Rehberi

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile eğitim müfredatında devrim niteliğinde revizyonlar yapıldığını ifade eden Bakan Tekin, iki büyük yeniliğin altını çizdi:

• Kavramsal Ayrışmaya Son: İkinci Dünya Savaşı ve Soğuk Savaş döneminde Türk devletlerini birbirinden ayıran, yabancılaştıran tüm soyut ve ayrıştırıcı ifadeler müfredattan temizlendi. Bu kapsamda, sömürge döneminin izlerini taşıyan "Orta Asya" kavramı terk edilerek, yerine öz vatanı niteleyen "Türkistan" ifadesi kullanılmaya başlandı.

• Türkistan Gezi Rehberi: Okul dışı öğrenme ortamları kapsamında, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti de dahil olmak üzere, tüm TDT üyesi ülkelerin tarihi ve kültürel birikimlerini içeren bir "Türkistan Gezi Turları ve Rehberi" hazırlanıyor. Çocuklar ortak mirası yerinde gezerek öğrenecek.

Bakan Tekin ayrıca, müfredata eklenen "Teknoloji Okuryazarlığı" dersi ve yapay zekâ uygulamaları konusundaki birikimlerini TDT ülkeleriyle paylaşmaya hazır olduklarını belirterek, herkesi 26-28 Haziran'da İstanbul'da düzenlenecek Eğitim Teknolojileri Zirvesi'ne davet etti.

Zirvenin Yol Haritası: İmzalanan Sonuç Bildirisinden Öne Çıkanlar

Toplantının sonunda, Türk dünyasında eğitim, diploma denkliği, öğrenci değişimi ve dijitalleşmeyi tek bir çatı altında toplayacak stratejik kararlar imza altına alındı. İşte o maddeler:

Yükseköğretim ve Üniversite Ortaklığı

• TURKUNIB ve Orhun Fonu: Türk Üniversiteler Birliği (TURKUNIB) için daimi bir sekreterlik kurulacak ve öğrenci/öğretim üyesi hareketliliğini sağlayan Orhun Değişim Programı için özel bir kurumsal fon oluşturulacak.

• Yükseköğretim Veri Bankası ve Kalite Güvencesi: YÖK’ün girişimiyle "Türk Dünyası Yükseköğretim Veri Bankası" ve "Türk Dünyası Yükseköğretimde Kalite Güvencesi Birliği (TWAQA)" kurulacak. Üniversiteler arası diplomaların sertifikasyonu ve denkliği hızlandırılacak.

• Türk Üniversiteler Ligi: Azerbaycan'ın önerisiyle üye ülkeler arasında ortak bir üniversite ligi kurulması için taslak anlaşma hazırlanacak.

Dijital Dönüşüm ve Yapay Zekâ

• Türk Devletleri Eğitim Bilgi Ağı: Türkiye'nin koordinatörlüğünde, veri temelli politikalar üretmek amacıyla ortak bir eğitim bilgi ağı kurulacak.

• Dijital Kaynaklar ve Webinar: Türk dillerinde dijital eğitim platformları geliştirilecek, öğretmenler için düzenli eğitim webinarları düzenlenecek.

Okullar ve Değişim Programları

• Öğretmen ve Öğrenci Değişimi: Türkiye ve Azerbaycan'da başarıyla uygulanan Öğrenci Değişim Programı'nın 3. dönemi Kazakistan'da; Öğretmen Değişim Programı'nın bir sonraki dönemi ise 2027'de Azerbaycan'da yapılacak.

• Kardeş Okullar: Türkiye tarafından sunulan "Kardeş Okul Programı Yönetmeliği" maddesi onaylanarak uygulamalar hızlandırıldı.

Zirvenin sonunda, bir sonraki 10. Eğitim Bakanları Toplantısı'nın 2027 yılında Kırgızistan'ın ev sahipliğinde yapılması kararlaştırıldı.