Sosyolog Barış Balcı’dan Velilere Altın Değerinde Tavsiyeler: "Sürekli 'Ders Çalış' Demek İşe Yaramıyor"

Okul Başarısı Tek Ölçüt Değil: Sosyolog Barış Balcı’dan Ebeveynlere Hayati Uyarılar

Çocukların eğitim hayatında ailelerin sergilediği yaklaşımlar, en az okul eğitimi kadar belirleyici bir rol üstleniyor. Eğitim Danışmanı ve Sosyolog Barış Balcı, Penguen Kitabevi’nde düzenlenen “Akademik Başarıda Anne Baba Tutumları” başlıklı söyleşide velilerle bir araya geldi. Yoğun katılımla gerçekleşen programda Balcı; ders çalışma baskısından teknoloji kullanımına, doğru rol model olmaktan çocuklara sorumluluk kazandırmaya kadar pek çok konuda ufuk açıcı değerlendirmelerde bulundu.

Akademik başarının yalnızca karne notları veya sınav sonuçlarıyla ölçülemeyeceğini vurgulayan Balcı, çocukların sosyal, duygusal ve öz bakım becerilerinin de eş zamanlı olarak desteklenmesi gerektiğinin altını çizdi.

“Bulaşık Makinesi Misali: Sürekli 'Ders Çalış' Demek İşe Yaramıyor”

Çocukların anne babalarında en çok şikâyet ettiği konuların başında kıyaslanma, aşırı müdahale ve bitmek bilmeyen ders baskısı geldiğini ifade eden Barış Balcı, sürekli tekrarlanan telkinlerin ters teptiğini çarpıcı bir benzetmeyle dile getirdi:

"Bulaşık makinesi çalışmıyorsa düğmesine tekrar tekrar basıp 'çalış' demenin bir faydası yoktur. Nitekim velilerin de çocuklarına baskı uygulayarak sürekli 'ders çalış' demesi hiçbir işe yaramaz; aksine tepki doğurur."

Bu tür çatışmaların önüne geçmek adına çalışma alışkanlığının ve sorumluluk bilincinin küçük yaşlardan itibaren kazandırılması gerektiğini belirten Balcı; düzenli kitap okuma, günlük ders tekrarları ve ev içi görevlerin bu sürecin temel taşları olduğunu vurguladı.

Sorumluluk Alan Çocuk Problem Çözmeyi Öğreniyor

Ebeveynlerin çocuklarının yerine her işi üstlenmesinin gelişim sürecine zarar verdiğini belirten Balcı, odasını toplamak veya çantasını hazırlamak gibi günlük görevlerin çocuklara bırakılması gerektiğini söyledi. Her ihtiyacı anne babası tarafından karşılanan çocukların konfora alışarak ileride zorluklarla karşılaştığında bocaladığını belirten Balcı, ebeveynlerin bu süreçte sabırlı bir tutum sergilemelerinin önemini vurguladı.

“Çocuklar Söylediklerinizi Değil, Gördüklerinizi Yapar”

Söyleşide ebeveynlerin sergilediği davranışların en güçlü eğitim aracı olduğu belirtildi. "Çocuklar söyleneni değil, gördüklerini yaparlar" diyen Balcı; evde elinden telefonu düşürmeyen bir ebeveynin çocuğuna teknoloji sınırı koymasının ya da hiç kitap okumayan bir ailenin çocuğuna okuma alışkanlığı kazandırmasının mümkün olmadığını ifade etti.

Ebeveynlerin ortak ve tutarlı bir tutum sergilemesi gerektiğine dikkat çeken Balcı, günlük teknoloji kullanımının 2 saati aşmasının gelişim üzerinde olumsuz etkiler yarattığını hatırlattı.

İletişimde "Kirpi Mesafesi" ve Esneklik

Çocuklarla iletişimde doğru mesafeyi korumanın hayati önem taşıdığını belirten Balcı, bu durumu "Kirpi İkilemi" üzerinden anlattı: Kirpilerin soğukta ısınmak için birbirlerine fazla yaklaştıklarında dikenlerinin battığını ve uzaklaştıklarını, deneye yanıla birbirlerini incitmeyecek en ideal mesafeyi bulduklarını belirterek, ebeveynlerin de çocuklarıyla iletişimde bu hassas dengeyi kurması gerektiğini söyledi.

Katı ve kuralcı yaklaşım yerine esnekliği savunan Balcı, "Kaya gibi sert olmaktansa suyun akışına göre hareket eden sazlar gibi esnek olmak gerekiyor" diyerek değişen yaş dönemlerine göre tutumların güncellenmesi gerektiğinin altını çizdi.

Her Çocuk Biriciktir: Sosyal Beceriler ve Özgüven

Her çocuğun parmak izi gibi kendine özgü yeteneklere sahip olduğunu ifade eden Balcı, sınav başarısı kadar duygusal zekâ, problem çözme yeteneği, iletişim gücü ve dayanıklılığın da dikkate alınmasını istedi. Çocukların spor ve sanat dallarına yönlendirilmesi gerektiğini ancak tüm kararların çocuklara bırakılmayıp ebeveyn rehberliğinin sürdürülmesinin şart olduğunu ekledi.

Yaz aylarında çocukların yaşlarına uygun işlerde çalışarak emek ve para ilişkisini öğrenmelerinin gerçek hayata hazırlık açısından büyük kazanım olduğunu belirten Balcı, ders başarısını doğrudan etkileyen gorme bozuklukları veya B12/D vitamini eksikliklerine karşı da düzenli sağlık kontrollerinin aksatılmaması uyarısında bulundu.

Söyleşiye katılan Aile Danışmanı Leyla Balcı da kendi aile yaşamından örnekler vererek çocuklara baskı yerine sevgi, hoşgörü ve koşulsuz kabulle yaklaşmanın başarıyı kendiliğinden getireceğini paylaştı. Katılımcıların sorularının yanıtlanmasıyla etkinlik sona erdi.