Engelliliği Toplum İnşa Ediyor: Anadolu Üniversitesi’nden "Engelsiz Vizyon"

10-16 Mayıs Engelliler Haftası kapsamında konuşan Prof. Dr. İbrahim Halil Diken, engellilik kavramının toplumsal imkânlarla ilişkili olduğunu vurguladı. Diken, "Asansör yoksa engel vardır; engelli terimini oluşturan birey değil, toplumun sunduğu imkânlardır," diyerek ezber bozan bir bakış açısı sundu.

ESKİŞEHİR – Özel eğitim alanındaki akademik otoritesiyle bilinen Anadolu Üniversitesi, Engelliler Haftası’nı sadece kutlama değil, köklü bir farkındalık ve sistem eleştirisi dönemi olarak ele alıyor. Eğitim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İbrahim Halil Diken, Türkiye’deki 10 milyon engelli bireyin aileleriyle birlikte toplumun yarısını doğrudan etkilediğine dikkat çekerek kritik uyarılarda bulundu.

Türkiye’de İki Temel Sorun: Erken Müdahale ve İstihdam

Özel eğitimde Türkiye’nin önündeki en büyük engelleri sıralayan Prof. Dr. Diken, iki noktaya parmak bastı:

1. Erken Müdahale Eksikliği: 0-6 yaş grubuna yönelik sistematik bir modelin henüz tam anlamıyla kurulamamış olması.

2. İstihdam Çıkmazı: Okul hayatı biten özel gereksinimli bireylerin üretime katılması, iş bulması ve işte tutunması konusundaki yapısal sorunlar.

"Nüfusun Yarısı Bu Durumdan Etkileniyor"

Engelliliğin sadece bireyi ilgilendiren bir durum olmadığını belirten Diken, "10 milyon engelli bireyin anne, baba ve kardeşlerini de dahil ettiğimizde 40 milyonluk bir kitle karşımıza çıkıyor. Bu da nüfusumuzun neredeyse yarısı demek. Dolayısıyla bu mesele hepimizin meselesidir," ifadelerini kullandı.

Teknoloji Bir "Amaç" Değil, "Araç" Olmalı

Yapay zeka ve dijitalleşmenin özel eğitimdeki rolüne değinen Prof. Dr. Diken, teknolojinin tek başına bir çözüm olmadığını, bireysel gereksinimler temelinde doğru bir araç olarak kullanıldığında hayat kurtaracağını vurguladı. Ayrıca özel eğitimde "aile merkezli" bir modele geçilmesinin şart olduğunu belirtti.

Anadolu Üniversitesi’nin "Kapsayıcı" Eğitim Modeli

Anadolu Üniversitesi’nin Türkiye’deki özel eğitim liderliğine de değinen Diken, şunları söyledi:

• Ödüllü Üniversite: Anadolu Üniversitesi; İÇEM, DİLKOM, ÜYEP ve Engelliler Araştırma Enstitüsü gibi birimleriyle YÖK’ün ilk "Üstün Başarı Ödülü"nü alan kurumdur.

• Empati Sahibi Öğretmenler: Eğitim Fakültesi’nde yetişen öğretmen adayları, sadece teorik bilgiyle değil, staj ve uygulama alanlarıyla bireysel farklılıklara saygı duyan, yaratıcı bireyler olarak hazırlanıyor.

Hafta Boyunca "Empati İstasyonları" Kurulacak

10-16 Mayıs haftası boyunca Anadolu Üniversitesi kampüsünde ilham verici etkinlikler düzenlenecek:

• Empati İstasyonları: Öğrenci yemekhanesi önünde kurulacak alanlarda katılımcılar; görme engelli bir bireyin bakış açısını ve tekerlekli sandalye ile hareket etmenin zorluklarını bizzat deneyimleyecek.

• Başarı Hikâyeleri: Cuma günü, kollarını kaybetmesine rağmen ağzıyla yaptığı resimlerle hayranlık uyandıran Ressam Yusuf Akgün, hikâyesi ve sergisiyle öğrencilerle buluşacak.

Prof. Dr. Diken’in mesajı net: Engelleri kaldırmak, bireylerin durumunu değiştirmekten değil, binaları, yolları ve zihinleri erişilebilir hale getirmekten geçiyor.