Üzerinde çokça yorum yapılan, kimilerince de hafife alınan.

Dünyanın gidişatını değiştiren, Mehmetçiğin göğüs göğse destanlar yazdığı muharebeler.

Mustafa Kemal’dir en büyük kumandanı, muharebelerin.

Hemen denecektir ki, Fevzi Paşa, Liman von Sanders, Enver…

Sekiz buçuk ay sürecektir savaşlar. Emperyalist devletler kararlıdır. Anzaklar;  zavallı kandırılmış çocuklar, mahallelerinde oyun oynar gibi tepelere tırmanacaklar. Ellerinde son moda silahlar.

Cephe geniş… Birçok kumandan, Mehmetçik ve Anzak karşı karşıya

Her seferinde ana hücum noktasının karşısında Mustafa Kemal’in Mehmetçiği…

Mustafa Kemal’le kahramanlaşan.

Nasıl mı?

Belgelerden özet alıntılarla devam edelim:

Müstehkem Mevkii Kumandanlığına rapor; (4 Mart 1915 günü vuku bulan Seddulbahir Muharebesinin cereyan şekli aşağıdaki gibidir):

“... Seddulbahir ve civarı bombardıman edilmeye başlandı. Bu sırada bir nakliye gemisi ile üç mavnası Seddulbahir iskelesine yanaşarak asker çıkarmaya başlamış ve bombardıman himayesi altında bir subay komutasında yetmiş kişilik tahmin edilen bir kuvvet ve bir makineli tüfek iskeleye çıkmıştır. 27. Alayın 10. Bölüğü’nden Mustafa Oğlu Mehmet Çavuş komutasındaki yarım takım tarafından, çıkan düşman üzerine Seddülbahir tabyasından ateş açılıyor ve düşman karşı ateşe başlar. Muharebe üç saat devam etmiş , mesafenin azlığı ve askerimizin şiddetli ateşi altında ve en nihayet süngü hücumuna kalkması  sayesinde düşman askeri sebat edemeyerek bir çoğu vurulmuş oldukları halde sandallara binerek kaçtılar...” 19. Tümen Komutanı- yarbay- Mustafa Kemal. (Atatürk’ün Bütün Eserleri C:1,S;210)

Kimileri Çanakkale’de Mustafa Kemal yarbaydı, albaydı der. Emri verenler büyük kumandanlardır. Çanakkale de Yarbay Mustafa Kemal, göreve 19. Tümene komuta etmekle başlamıştır.

3 Mayıs 1915’de Başkumandan Vekili Enver Paşa’ya yazdığı mektupta;

“ Yüce Huzurlarına, Evvelce zatıalilerinize bu mıntıkanın bütün mıntıkalarla olan farkının önemini arz etmiştim. Maydos mıntıkası kuvvetlerine kumanda ettiğim zaman aldığım tertibat ile düşmanın karaya çıkmasına imkan verilmeyebilirdi. Von Sanders Paşa hazretleri bizi, bizim orduları, bizim memleketimizi tanımadığı ve layıkıyla araştırmada bulunacak kadar bir zamana sahip olmadığından, sahilde çıkartma noktalarını tamamen açık bırakacak tertibat almış ve bugün düşmanın karaya asker çıkartmasını kolaylaştırmıştır. Ben Arıburnu arazisine düşmanın dört tugayı çıktığı zaman mıntıka kumandanlığını yürüten Albay Sami Bey tarafından haberdar edildim. Bu kuvvetin sol tarafına taarruz ettim ve hepsini denize döktüm….” diyecektir. (Aynı eser, S;218)

            8 Haziran’da Mustafa Kemal, Grup Kumandanına maruzatta bulunur; Conkbayırı’nda vaziyet nazik görünüyor. Ordu kumandanının ciddi surette dikkatini çekiniz. Memleketin selameti için der. Demek ki bir yanlışlık vardır ortada.

Mustafa Kemal, “... Sazlıdereye tarafımdan verilen önem o kadar büyüktü ki söz konusu derenin kati sahibinin belirsiz bırakılmasına sessiz kalmayı doğru bulmadım” demektedir.

9 Haziran günü Kolordu Kumandanı Mustafa Kemal’in karargahına gelir. Aralarında geçen konuşmayı şöyle aktarır Mustafa Kemal; “...Hep Birlikte düztepeye çıktık...

- Kolordu Komutanı: Düşman nereden gelecek?

- Elimle, (Arıburnu tarafı ve Suvla’ya kadar bütün sahili göstererek) “buradan dedim”

- Merak etme beyefendi, gelmez dedi.

- İnşallah efendim, sizin takdir ettiğiniz gibi olur.”

Çanakkale muharebelerinde fikren hazır değildir üst kumandanlar. Tümen cephesinde gerekli tedbirleri alır Mustafa Kemal, düşman tam da oradan saldırmıştır.

Üst üste madalyalar verilir Mustafa Kemal’e

29 Haziran 1915’da Kolordu’dan karşı taarruz emri gelmez. Bu durumu Mustafa Kemal şöyle açıklar; “... Kararımda serbest bırakılmıştım. Bu harekat tasvip edilmekte ve fakat sorumluluk bana bırakılmaktaydı…” 

Mustafa Kemal, “Arıburnu  cephesinde 7-8 metreden 10-12 metreye kadar düşmana yakın siperler…” vardı der.

9 Ağustos tarihinde, Mustafa Kemal, Çamlıtekke mevkiinde Ordu Komutanı Liman von Sanders Paşa ile karşılaşır. Fikir alışverişinde bulunurlar. Mustafa Kemal, “taarruzun Conkbayırı’ndan yapılmasını elzem buluyorum” der. Liman paşanın cevabı, “Harekatın sorumluluğunu kabul eden sizsiniz. Katiyen kararlarınız üzerinde tesir yapmak istemem. Aklıma gelen hususları görüş olarak söyledim” olur.

Çanakkale zaferini kazandıran dehadır Mustafa Kemal. “Saatime baktım dört buçuğu gösteriyordu” der. 23. ve 24. alaylar, Conkbayırı’nı tümüyle temizlemiştir. Düşman karadan ve denizden yoğun bombardımana başlamış, bir şarapnel parçası da Mustafa kemal’im göğsüne isabet etmiştir. Göğsünde hafif bir kan sızıntısı ve parçalanan bir saat vardır... Parçalanan saati Liman vın Sanders Paşa kendi asalet armalı saatiyle değiştirmeyi teklif eder.

11 Ağustos 1915’de, 5. Ordu Kumandanlığına çektiği telgrafta; “Bugün öğleden evvel saat 4.30 sıralarında 8. Tümen cephesinde yapılan hücum başarıyla son bulmuş ve düşman Conkbayırı’ndan püskürtülüp atılmış ve Şahintepe’nin yüksek kısmı da zapt edilip geri alınmıştır…” Anafartalar Grup Komutanı - Mustafa Kemal (Aynı eser, S; 260)

Grup Kumandanı Albay Mustafa Kemal tümenlere kumanda etmektedir.

15 Ağustos, Kireçtepe, Sivritepe, Şehit 1636 Mehmetçik.

17 Ağustos, Anafarta gurubu kuvvetleri 35 binden ibaret. Düşman hazırlık yapmakta… Mustafa Kemal, “Kinçher Tümenleriyle Avustralya ve Zeland Kolordusundan ibaret olmak üzere bu güne kadar vermiş oldukları zayiat itibariyle 60 binden aşağı değildi...” diye yazar raporuna.

Mustafa Kemal 22 Ağustos 1915’de çektiği telgrafta; “İngilizlerin Türk cephesi karşısında bulunan hatlarını bazı kıtalarla takviye ettiği görülmüştür. Bu gün yaptığım gözlemlere göre İngilizlerin zayiatı çok fazladır Buradaki İngiliz kuvvetinden bundan sonra faal bir hareket beklemiyorum...” müjdesini vermiştir. Anafartalar Grup Komutanı – Albay - Mustafa Kemal. (Aynı eser, S;264)

Bundan sonra da ciddi bir kara savaşı olmaz.

Mustafa Kemal 10 Aralık’ta Grup komutasını 5. Kolordu Komutanı Fevzi paşa’ya bırakır.

Bu gün Çanakkale Şehitlerini anma günüdür! Bir hatırlatma yapmak istedim sadece. Çanakkale muharebelerini unutmamak gerekir. Çanakkale, destanlarla dolu bir zaferdir

Mahir Öztürk